Ik hoop dat je teruggaat

We liggen opgerold in de tweepersoonsdeken, tussen de gleuf van de matrassen. Je vader ging zich aankleden toen je op onze slaapkamerdeur klopte, maar ik heb nog even. Je ogen zijn nog klein van het slapen.

‘Waar woon je als je dood bent?’ vraag je.
‘Ik denk onder de grond,’ zeg je.
‘Als je dood bent leef je niet meer,’ antwoord ik.
‘Gaan we nu met de lego spelen?’
‘Vanmiddag, na school.’
‘Waar ga je naar school als je dood bent?’
‘Nergens.’
‘Ik denk dat ik ook dood wil.’
‘Ik hoop dat je heel oud wordt.’
‘Ik hoop honderd miljoen jaar.’
‘Ik ook,’ fluister ik.
‘Hoe oud word jij?’
‘Dat weet ik niet.’
‘Vijf miljoen misschien, want jij bent ziek.’
Ik leg mijn neus in je krullen. Snuif je zweet op.
‘Gaan we naar beneden?’ vraag je.
‘Zo. Nog even.’

Je bonkt je voorhoofd tegen het mijne, zo dat het net geen pijn doet. Met je brede lach en die schittering in je ogen kijk je me aan. ‘Ik vind jou te lief,’ zeg je, terwijl je een arm om mijn nek slaat en me naar je toe trekt.

De eerste keer dat je me zag wilde je niks van me weten. Je schuifelde in je trappelzak door de hal. Van de trap naar de keuken waar je vader pannenkoeken stond te bakken en weer terug. Steeds wierp je een blik door de glazen deur de woonkamer in. Toen je vader riep dat de pannenkoeken klaar waren liet je jezelf op handen en knieën vallen voor die deur. Nu weet ik dat je niet van onverwachte dingen houdt, zoals vreemde vrouwen op de bank na een middagdutje. Niet van een gehaakt konijn in een paarse tuinbroek voor je verjaardag. Van te veel mensen om je heen. Ik weet hoe ruw het tapijt naast je ledikantje aan mijn wang voelt. Dat pannenkoeken veel goed kunnen maken. Ik weet dat je houdt van onder water zwemmen, zonder kleren dansen en sinaasappelsap na het tandenpoetsen. En nu ook van mij.

‘Ik wil met Teun spelen.’
Het jongetje aan je hand kijkt me vragend aan. Als ik knik rennen jullie naar een vrouw met kinderwagen. Ik volg en vraag of ik je dinosaurustekening mee zal nemen. Jij zegt dat het geen dinosaurus maar een triceratops is. Na wat schoolpleinpraat laat ik je bij hen achter. Met je eenhoornrugzakje loop ik naar de poort. De meeste ouders zijn te druk met hun kind, maar wanneer mijn blik die van hun kruist glimlach ik. In hun ogen ben ik moeder.

Terwijl ik door het park naar huis loop belt je vader.
‘Hij is bij Teun,’ zeg ik. ‘Om half vijf ophalen, kan jij?’
‘Dan rijd ik direct door. Kan jij hem morgen van school halen? Er is een overleg ingeschoten.’
‘Morgen is het ziekenhuis, bloedprikken, weet je nog?’
‘Ach tuurlijk, dan vraag ik zijn moeder of hij eerder naar haar kan.’
De week van doen alsof is weer voorbij.

‘Weet je nog dat ik laatst naar het ziekenhuis moest?’
‘Ja,’ zeg je zonder je ogen van de autobaan te halen.
‘De dokter zei dat het goed gaat.’
‘Dus je gaat nog niet dood?’
‘Nog even niet.’
‘Dan ben jij de blauwe.’
Ik pak de blauwe cabrio aan, onderdruk een zucht. Weer hetzelfde spel. Maar nu kan het nog.
‘Naar de gevangenis! Daar mag je niet parkeren,’ roep je. Gedwee kruip ik naar de hoek in je slaapkamer die is afgezet met kussens.
‘Ontsnappen, je bent een boef!’
‘De boef moet even iets langer in de gevangenis blijven,’ zeg ik als ik voor de zesde keer opgesloten zit achter de stapel kussens. Ik sluit mijn ogen, denk aan alle dingen die we niet samen kunnen doen. Vakanties waar ik niet bij zal zijn. Je eindmusical. De eerste dag op de middelbare school. Of je meisjes of jongens leuk vindt. Of allebei.
‘Wat zou jij nog met z’n tweeën willen doen?’ vraag ik. ‘Naar de bioscoop.’ Met de blauwe auto achtervolg je de rode in je andere hand.
Alweer afgeleid.

Als je opgaat in je spel, haast ik me de kamer uit. Mijn hart klopt steeds sneller in mijn keel. De bekende hitte laait op in mijn buik, ijzig tegelijk. Ik wikkel mijn sjaal af, die me in de haast alleen maar verder verstrikt. Trek mijn trui over mijn hoofd en gooi beide op de overloop. In mijn bh zak ik met mijn rug tegen de muur naar beneden, druk mijn blote huid zo hard ik kan in de korrels van het pleisterwerk. Terwijl de pijn mijn lichaam binnendringt vertraagt mijn ademhaling. Ik dwing mezelf van links naar rechts te bewegen, gebruik de muur als schuurpapier. Het geklop in mijn keel neemt af.

‘Wat doe je?’
Je staat in de deuropening van je kamer, de cabrio in je hand.
Ik kan je niet vertellen dat angst me soms overneemt. Dat het kan voelen alsof iemand een vishaak door mijn lijft trekt. Dat het helpt om de pijn naar buiten te verplaatsen, zodat het vanbinnen weer dragelijk wordt.
‘Je bent verdrietig,’ zeg je.
Ik veeg mijn tranen weg. Het is genoeg voor je vandaag. ‘Het gaat alweer.’ Ik trek mijn trui aan en zwaai de sjaal om mijn hals. ‘Kom we gaan wat drinken.’
‘Waarom huil jij vaak?’
Omdat ik zo graag bij je ben en niet weet hoelang dat nog kan. ‘Jij huilt ook soms toch?’
‘Als ik naar bed moet, maar dat niet wil.’
‘Ik ben soms ook verdrietig over dingen die moeten.’ Om te voorkomen dat de angst me weer overvalt duw ik de gedachte aan jou achterlaten weg. ‘Maar soms is iets nou eenmaal nodig. Net zo als het nu heel erg nodig is om een glas ranja met chocolade te gaan halen.’ Ik trek je naar me toe en kietel je tot je stop zegt. ‘Ga maar vast, ik kom eraan’.
Ik klop op de deur van de werkkamer van je vader, loop naar hem toe en geef een kneepje in zijn schouder. Hij zet zijn koptelefoon af.
‘Even wat drinken met zijn drietjes?’
Hij ziet mijn gezwollen ogen. ‘Gaat het?’
‘Nu wel weer. Kom, je zoon wacht.’

Na het avondeten trek ik mijn bergschoenen aan en kijk nog even achterom voor ik de deur uit stap. Je zit met je vader op de bank. Te snel sla je een bladzijde om en hij buigt zijn hoofd om de vorige af te lezen. Op het grasveldje voor ons huis spelen oudere buurtkinderen. Misschien zie ik jou er ooit nog tussen. Ik loop langs de huizen in ons rijtje, een aaneenschakeling van dichtgetrokken gordijnen. Denk aan mijn nachten in het ziekenhuis. Naakt naast mijn bed met gordijnen tot de knieën. Iedereen zag hoe ik mijn broek liet vallen, eruit stapte, op mijn linkerbeen leunde en vervolgens op het rechter.

Aan de rand van de wijk loop ik de brug op die ons met de stad verbindt. Het donkerstenen gebouw waar ik je bijna dagelijks ophaal rijst op aan de overkant. Ik daal de trap af en loop naar de ramen van je lokaal. Er hangen werkjes en ik probeer het jouwe te vinden, maar kunst van zesjarigen is moeilijk te onderscheiden. Op het bankje naast de poort ga ik zitten. Ik probeer me voor te stellen hoe je leven eruit zal zien. Welke scholen er volgen, wat voor werk. Misschien iets in de zorg. Verder kom ik niet. Het lukt niet me jou als volwassen man voor te stellen, steeds verschijnt je ronde gezichtje. Ik hoop dat je nooit eenzaam hoeft te zijn, ook niet met anderen. Ik hoop dat je een grote liefde mag kennen, één die achter gesloten gordijnen even groot is als erbuiten. Een kus op je voorhoofd na een lange dag. Ik hoop dat je geen grote verliezen hoeft te dragen, of dat er dan iemand is die je vertelt dat gemis ontstaat waar ooit geluk bestond.

Mijn telefoon trilt. Het is je vader, of ik op tijd thuis ben om je naar bed te brengen.
‘Met een halfuurtje ben ik er,’ zeg ik en sta op.
Voor ons huis kijk ik naar boven, langs de gevel omhoog naar de lucht. Daar zie ik Orion, die drie sterren op een rij. Het is fijn te denken dat wij dat zijn. Jij, papa en ik.
Je ligt al in bed, maar ik ben nog op tijd voor de liedjes.
‘Jij bent Kaassoufflétje,’ zeg je, ‘papa is al Beer.’ Jij pakt je eenhoornknuffel, die je Mannetje hebt genoemd. We zetten De wielen van de bus in.

De volgende dag sta ik aan het aanrecht je brood te smeren. Het heeft me de hele nacht niet losgelaten. Waar je terechtkomt, en met wie. Als ik het gekraak op de trap hoor neem ik je bord mee naar de kamer.

‘Eén boterham met appelstroop en één met kaas voor meneer’. Ik zet het bord neer en ga tegenover je zitten.
‘Waar is papa?’
‘Rondje hardlopen.’
Je trekt een vies gezicht. Misschien toch een kind van mij.

Ik moet je toekomst schrijven. Het hoeft niet echt zo te gaan, het idee is genoeg. We zouden teruggaan naar Slovenië. Je vader en ik vonden het prachtig daar. Na uren wandelen kropen we door een smalle kloof naar de waterval. In het midden was een stortvloed, aan de zijkanten een wand van mos, zo groen alsof het ademde, waarover stroompjes zich vertakten. Je zag de kracht van vallend water en de zachtheid van elke druppel. Ik kon er naar blijven kijken. Hoe het constant veranderde, maar de vorm herkenbaar bleef. Ik hoop dat het ook met mij zo gaat.

‘Ik ga een verhaal schrijven. Over jou.’
‘Hoezo?’, vraag je.
‘Over wat we nog willen doen samen. En over later, als je ouder bent. Wat voor werk je zou doen en of je kinderen krijgt.’
Je draait je handpalmen naar boven. ‘Dat kan niet. Alleen meisjes krijgen kinderen.’
‘Papa heeft jou toch.’
‘Wat gaan we dan samen doen?’
‘Wat zou je willen?’
‘Naar de bioscoop.’
‘Daar kunnen we nog heen, maar ik ga schrijven over wat we niet meer kunnen doen. Over de toekomst.
‘Wat niet dan?’
‘Ik denk niet dat ik zal zien naar welke middelbare school je gaat.’
‘Wat is dat?’
‘De school na de basisschool.’
Je knikt. ‘Omdat jij dan dood bent.’

Na het ontbijt ruim ik de keuken op. Vanuit de woonkamer roep je dat je wil helpen met schrijven. Ik kijk uit het raam, de lucht is helder. Op zulke dagen verzon ik vroeger verhalen met mijn vader.

‘Ga maar vast naar buiten,’ zeg ik. ‘Ik kom zo.’
‘Wat gaan we doen dan?’
‘Schrijven.’
Op zolder trek ik het picknickkleed uit de doos met zomerspullen. Rood met zwarte ruiten. Ik druk mijn neus erin, het ruikt muf. Nog wel. In de tuin spreid ik het uit. Het gras is nat van de dauw.
‘Wat zie je in de lucht?’ vraag ik.
‘Blauw.’
Ik trek mijn sokken uit, voel de natte sprieten tussen mijn tenen. Ik ga op het kleed zitten en klop op de plek naast me. ‘Ben je er klaar voor?’
Je pakt mijn hand en we laten ons achterover vallen.
‘Kijk, een slak,’ zeg ik.
Je tuurt naar de wolk die zich aan één kant krult. ‘En een naaktslak,’ zeg je met je vinger in de lucht.

‘Daar een kasteel.’
‘Of een zandkasteel.’
Ik laat je zien hoe ik van mijn handen een verrekijker maak, de wereld om ons heen verdwijnt. Hoe wolken, die kilometers weg zijn, ineens dichtbij voelen. Alsof je ze kan pakken.
‘Zie je de wolk die op een ei lijkt?’ vraag ik. ‘Dat is onze caravan. Hij staat in de heuvels van Schotland. We zijn net aangekomen. De boottocht was onrustig, je vader blijkt zeeziek als de golven hoog zijn. Ik deel de regenjassen uit en samen zetten we de luifel op. We hebben de plek met het beste uitzicht. Het meer in het dal ziet er grauw uit, te koud om een duik in te nemen. Maar als de zon schijnt is het water heerlijk.’
‘Hoe weet je dat?’
‘Ik heb er met je vader in gezwommen. Onze camper stond op precies dezelfde plek  als onze caravan nu. Ik herken de boom waar we onder staan, onze namen hebben we erin gekrast.’
‘Dat is niet eerlijk, ik dacht dat we ontdekkingsreizigers waren. Jij weet alles al.’
‘Teruggaan naar een fijne plek is soms mooier dan nieuwe ontdekken.’
Je hebt je verrekijker losgelaten en kijkt me beteuterd aan. ‘Mag ik ook mijn naam in de boom schrijven?’
‘Ik hoop dat je dat doet.’
Tevreden maak je kokertjes van je handen.
‘Zie je dat kleine witte wolkje naast onze caravan? Dat is onze hond. Vanaf nu gaat ze altijd met ons mee.
‘Hoe heet ze dan?’
‘Hoe wil je dat ze heet?’
‘Fritsje.’ Je vraagt of Fritsje het koud heeft en ook een regenjas wil.
‘Fritsje is een poolhond.’
‘Wat is een dat?’ vraag je.
‘Een witte hond met een dikke vacht. Eigenlijk een wit bolletje wol.’
‘Hé, of een wit bolletje wolk!’

Tijdens het avondeten vertel je over de plekken waar we vanmiddag waren. Over Schotland, maar ook over de lava die in de Masaya vulkaan borrelt.

‘Papa, wist je dat ze in Zuid-Afrika rondavels hebben? Drie zelfs. Oh nee, veel meer,
want het zijn ook huizen.’

‘Wat zijn rondavels?’ vraagt hij aan jou.
‘Nou gewoon drie torens met een gras erbovenop.’
Je vader kijkt naar mij en ik leg uit dat sommige mensen in Zuid-Afrika in ronde huisjes met een rieten dak wonen. Dat er ook een plek in de natuur is die zo heet. Drie ronde rotsformaties met een spitse top vol begroeiing. Ik vertel hem hoe weids het was. Dat ik me klein en onbelangrijk voelde, op een goede manier. Alsof het niet uitmaakte of ik er wel of niet was. Het leven is zoveel groter, weidser.
‘En papa, wist je dat we een hond krijgen?’
‘Nee, dat wist ik zeker niet,’ zegt hij met een strenge blik mijn kant op.

Als ik je de volgende dag uit school haal heb je het werkje vast dat ik tijdens mijn wandeling zag hangen. Terwijl we naar huis lopen vraag je waar we vanmiddag naartoe reizen. Ik kijk naar het wapperende knutselwerk in je hand.

‘Laten we ontdekken wat je later wil worden,’ zeg ik.
‘Ik weet het al. Politie.’
‘Dan kan je vast oefenen. Ook in de lucht zitten boeven.’
Thuis sla je het glas ranja in één keer achterover, trekt je schoenen uit en vouwt het kleed open op het gras. Je gaat liggen en voor ik mijn schoenen heb uitgedaan heb jij je verrekijker al paraat.
‘Zie je de gevangenis?’ vraag ik als ook ik lig.
‘Ja. En het politiebureau.’
‘Waarom wil je politieagent worden?’
‘Gewoon. Dan mag je boeven vangen,’ antwoord je. ‘Wat wilde jij worden toen je klein was.’
‘Eerst dolfijnentrainer, daarna schrijver en later dokter.’
‘Schrijf je daarom een verhaal over mij?’
‘Misschien.’
‘Je kan nog dolfijnentrainer worden, dan is die boef daar een dolfijn.’
Ik denk dat je te lief voor boevenvangen bent.

Die week schrijven we verhalen in de wolken. Ik wijs de plekken, jij vult ons in. We gaan naar Parijs, waar we uiensoep eten in Quartier Latin, rennen op de trappen van Montmartre. Daarna Berlijn. De Alpen. En Marokko, waar ik je leer surfen. Maar net zo vaak naar onze achtertuin, de dijk verderop en het meertje. We bouwen een leven dat herinnerd zal worden, maar nooit geleefd.

Ik dacht altijd dat het voorbij zou zijn als je doodgaat, maar dichter naar het eind ben ik gaan geloven dat het niet ophoudt. Dat ik straks in de lucht zit, in de wolken. Misschien is het niet waar, maar ik hoop dat ik je geleerd heb dat de waarheid die geruststelt altijd de juiste is.

Vandaag in het ziekenhuis zeiden ze dat we nog een half jaar hebben voor onze reizen. Ik hoop dat je teruggaat, straks als ik er niet meer ben. Dat je dan omhoog zal kijken, met kokertjes om je ogen. Ik zal dichtbij voelen. Net zoals onze caravan in Schotland leek, de rondavels in Zuid-Afrika. Dat moet genoeg voor je zijn. Om door te kunnen. Want als je me probeert te grijpen valt je verrekijker uiteen en ben ik kilometers weg.