Ik rijd weg

Het is kwart over elf, op een heldere zomerse donderdagavond en ik sta bij mijn fiets. Mijn hand sluit zich om het stuur. Mensen lopen voorbij. Maar ik beweeg niet.

Achter mij klinkt het geluid van de avond: een fust dat wordt aangesloten, gelach dat door een open raam naar buiten valt, een jongen die aan het flirten is, een ander die aan het kotsen is. En iemand die mijn naam roept. ‘Hee Daan, waar ga je heen? Het is nog vroeg.’ Ik draai me niet om, trek mijn capuchon over mijn hoofd en klik het slot open.

Ik rijd weg.

Achttien maanden geleden zat ik met mijn vader in auto in een parkeergarage in Nijmegen. Een kale jongen met leukemie en een volwassen gezonde man. Omringd door de geur van uitlaatgas en koud vochtig beton. Naast ons stapte een zwanger echtpaar uit, vrolijk lachend, hand in hand. De grijze Volkswagen voor ons knipperde met zijn lampen. De auto ging op slot. Een ambulance reed voorbij. Een man met rollator stapte uit de lift in de hoek van garage. Maar wij reageerden op niks, onze wereld stond stil. Totdat de stilte werd doorbroken. ‘Ik wil niet dood, pap.’ ‘Ik wil je niet kwijt, jongen.’ Hij huilde. Ik huilde.

Ik rijd weg.

Na die woorden was er niks meer. Geen antwoord, geen plan, geen volgende stap. We zaten alleen maar. Ik weet niet hoe lang. Op een gegeven moment deed mijn vader zijn hand op mijn schouder. En ik viel in de rest van zijn armen. Na vijf minuten startte hij de motor. We reden de parkeergarage uit, het licht in. Ik keek naar de stad die voorbijgleed achter het raam. Nijmegen, een stad. Niet mijn stad. Maar toch een stad met mensen die hun boodschappen deden, hun hond uitlieten, een biertje dronken, hun leven leefden. Mensen die van haar hielden, de stad.

Ik rijd weg

In het ziekenhuis dacht ik aan haar. De stad. Niet als iets vaags maar als iemand. Als een geliefde. Ik zag haar voor me zoals je iemand ziet die je mist zonder dat je weet hoe je dat moet zeggen. Ik kon haar voor mij halen als de geur van de frituur van de snackbar op de hoek van de Elandsgracht, laat op de avond. Als het geluid van mijn eigen fietsbel dat terugkaatst tussen de grachten panden. Als de Westertoren die op elk kwartier luid afging alsof zij zei: je bent hier, je bent er weer, ik heb je gemist. Als de boten op de gracht, ik zag ze altijd als ik over de Prinsengracht reed, dobberend van zij naar zij, nergens naartoe gaand maar altijd in het zicht. Die beelden heb ik vastgehouden in het ziekenhuis. Ik wilde weer terug zo’n nacht, zo’n gevoel. Daarvoor heb ik gevochten.

Ik rijd weg.

Maar in het ziekenhuis was dat er allemaal niet. In het ziekenhuis was het altijd hetzelfde licht. Niet donker, niet licht. Ergens daartussenin, een soort permanente gloed dat geen onderscheid maakte tussen ochtend en avond. Het rook er naar ontsmettingsmiddel en magnetronmaaltijden. Naar kots en naar bloed maar nooit rook het naar de geur van de stad, die was niet toegelatem. Soms in de verte zag ik haar wel, glimmerend over de polder heen. Maar te ver weg om haar echt te zien.

Ik rijd weg

Nu ben ik beter. Ik ben uit het ziekenhuis. Ik ben niet doodgegaan, niet van die leukemie. Ik ben er nog steeds. 18 maanden lang spookte zij wel constant door mijn hoofd, de stad. In mijn dromen om 03:00 ’s nachts, in de appgesprekken op mijn telefoon, in alle gesprekken die ik voerde met mijn vrienden. Ik heb haar niet losgelaten.

Ik rijd weg.

En nu? Nu sta ik er weer, in de stad, maar de straten zijn donker en stil, maar ze slokken al het geluid als een zwart gat in de ruimte op. Ik ken haar nog uit mijn hoofd, ik weet welke brug kraakt, welke straatlantaarn altijd te laat aanspringt. Maar ze kijkt dwars door me heen en geeft geen teken van herkenning. Alsof ik van glas ben. Ik rijd langs de Prinsengracht, langs het café waar ik altijd zat als ik niemand wilde zien maar ook niet alleen wilde zijn. Het staat er nog. Maar als ik naar binnen kijk herken ik de gezichten niet. De barkrukken zijn dezelfde. De mensen niet. De Westertoren staat donker in de bouwijzers en zwijgt. Zelfs de geur van de frituur op de Elandsgracht is verdwenen. Ik dacht dat ze op me zou wachten. De stad. Dat ze me zou omhelzen als ik haar weer zou zien. Maar als ik haar probeer te pakken, grijp ik in ijzig koude lucht.

Ik rijd weg.

Ik dacht dat thuiskomen het einde van het verhaal was. Dat alles daarna vanzelf zou gaan. Dat het gevecht om te leven automatisch zou overgaan in het genieten van het leven. Dat ik op een ochtend wakker zou worden en gewoon weer die jongen zou zijn, die jongen waar altijd alles goed kwam, die zijn fiets pakte zonder erover na te denken, die ergens naartoe ging zonder reden, die niet wist hoe laat het was omdat het hem niks kon schelen.

Ik rijd weg.

Op de brug over de Prinsengracht stop ik. Mensen drinken een biertje aan de gracht. Stelletjes lopen hand in hand om mij heen. Ik leun over de reling. Het water is zwart en beweegt nauwelijks. Ergens verderop klinkt valse muziek uit een open raam. Ik probeer haar terug te halen, de stad, de stad die ooit van mij was. Misschien moet ik gewoon lang genoeg blijven staan, stoppen met zoeken en ziet zij mij weer. Zoals eerst.

En dan zie ik het. Een boot, dobberend van zij naar zij. Alsof ze nergens naartoe hoeft. Precies zoals ik me haar had voorgesteld in het ziekenhuis. Maar ze drijft naar de horizon. Ik zie de laatste glimp, maar dan is ze voorbij.

Ze is weg.